Koyulhisar, Sivas’ın kuzeyinde, Kelkit Çayı vadisinde yer alan ve Tokat sınırına uzanan bir ilçedir. Vadinin iki yanında yükselen yamaçlar, dağınık köy yerleşimleri ve dar alanlara sıkışmış ilçe merkezi, burada yapı yapmayı düz ovadaki bir parselden farklı kılar. AlbayrakZ Yapı olarak Suşehri’ne komşu olan Koyulhisar’da müstakil ev, köy evi, tadilat ve tüm dış cephe uygulamaları yapıyoruz.
Vadi arazisi: eğim, drenaj ve istinat
Koyulhisar’da karşılaştığımız parsellerin önemli bir kısmı eğimlidir. Eğimli bir arsada yapı yapmak mümkündür, ancak şu konuların baştan ele alınması gerekir:
- Kazı ve dolgu dengesi: Binanın hangi kota oturacağı, ne kadar kazı yapılacağı ve kazıdan çıkan toprağın nereye gideceği hem maliyeti hem de iş programını etkiler.
- İstinat duvarları: Yamaç tarafında toprağı tutan duvarların, betonarme ve drenajıyla birlikte projelendirilmesi gerekir. Özensiz yapılan bir istinat duvarı, yağışlı bir baharda binanın kendisinden daha büyük sorun çıkarabilir.
- Yüzey ve yeraltı suyu: Yamaçtan gelen yağmur ve kar suyu binanın arkasında birikmemeli; temel çevresinde drenaj ve perde duvarlarda su yalıtımı yapılmalıdır.
- Erişim: Dar ve eğimli köy yollarında beton mikseri, pompa ve malzeme araçlarının ulaşımı önceden planlanmalıdır.
Temel ve bodrumda su yalıtımını bu rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Kelkit Vadisi ve deprem güvenliği
Koyulhisar, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun Erzincan’dan Niksar’a uzanan Kelkit Vadisi hattının üzerindedir. Bu hat tarih boyunca büyük depremler üretmiştir. Bu nedenle Koyulhisar’da yapılacak her yapıda zemin etüdünü eksiksiz yaptırır, statik projeyi Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne tam uygun hazırlatır ve donatıdan beton sınıfına kadar projeyi sahada birebir uygularız.
Vadi tabanında alüvyon zeminler, yamaçlarda ise farklı zemin koşulları görülebilir. Bu, aynı köyde birbirine yakın iki parselin bile farklı temel çözümleri gerektirebileceği anlamına gelir. Konuyu depreme dayanıklı yapı yazımızda ele aldık.
Köy evleri: yenilemek mi, yeniden yapmak mı?
Koyulhisar köylerinde hâlâ taş, kerpiç veya karma yığma yapılardan oluşan pek çok eski köy evi bulunur. Bu evlerin sahipleri çoğu zaman “eski evi mi yenileyelim, yoksa yıkıp yeniden mi yapalım?” sorusuyla gelir. Cevap evin durumuna bağlıdır:
- Taşıyıcı duvarları ve temeli sağlam, çatısı onarılabilir durumda olan evlerde çatı, yalıtım, doğrama, tesisat ve iç mekân yenilemesi ekonomik bir çözüm olabilir.
- Duvarlarında belirgin çatlaklar, oturmalar veya nem kaynaklı ciddi bozulmalar olan yığma evlerde, deprem güvenliği açısından yeniden yapım daha doğru olabilir.
- Tarihî değeri olan yapılar için ise koruma mevzuatı açısından ilgili kurumların görüşü alınmalıdır.
Yeniden yapım kararı verilirse anahtar teslim ev, yenileme kararında ise tadilat ve renovasyon hizmetimiz devreye girer.
Kış koşulları ve çatı
Koyulhisar’ın yüksek kesimlerinde kış uzun ve karlıdır. Kar yükü, çatı taşıyıcı sisteminin boyutlandırılmasında belirleyicidir; saçak ve oluk detayları, buzlanma ve kar kaymasının zarar vermeyeceği şekilde tasarlanmalıdır. Isı yalıtımında ise TS 825’e uygun kesintisiz bir kabuk hedeflenmelidir. Eski evlerde çatı yenilemesi ve mantolama, ısınma giderleri üzerinde en çok etki yaratan işlerdir. Ayrıntılar: kar yüküne dayanıklı çatı ve tüm dış cephe uygulamaları.
İlçe merkezinde yapılaşma
Koyulhisar ilçe merkezi vadinin sınırlı düz alanına yerleştiği için parseller genellikle küçük, yapılar ise birbirine yakındır. Bu durumda yeni bir bina yapılırken komşu yapıların temellerini korumak, kazıyı kontrollü yapmak ve malzeme istifini dar alanda düzenlemek önem kazanır. Mevcut eski binaların yerine daha güvenli yapılar yapılması gündeme geldiğinde, arsa sahipleri için kat karşılığı inşaat modeli de değerlendirilebilir.
Vadi tabanına yakın parsellerde yeraltı suyu seviyesi yüksek olabilir; bu hem temel tasarımını hem de bodrum yapılıp yapılmayacağı kararını etkiler. Bu bilgiyi tahminle değil, zemin etüdü sonucuyla netleştiririz.
Ruhsat ve yetkili idare
Koyulhisar Belediyesi ve mücavir alan sınırları içindeki parsellerde yapı ruhsatı ve iskân işlemleri belediyenin imar biriminde yürür. Bu sınırların dışındaki köy parsellerinde yetkili idare Sivas İl Özel İdaresi’dir. Köy yerleşik alanlarındaki yapılar için 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde farklı bir uygulama olabilir; fen ve sağlık kurallarına uygunluk her durumda gereklidir. Güncel uygulamayı projeye başlamadan idareden teyit ederiz. Ayrıntılar için köyde ev yapmak yazımıza bakabilirsiniz.
İletişim
Koyulhisar’daki arsanız veya köy eviniz için keşif planlamak üzere 0533 659 21 71 numarasından bizi arayabilir, aynı numaradan WhatsApp ile arsanızın konumunu ve fotoğraflarını gönderebilir ya da iletişim sayfamızdaki formu doldurabilirsiniz.