Çekmeköy’de inşaat yapacak birinin ilk teknik sorusu, arazinin manzarası ya da eğimiyle değil, altında yatan zeminle ilgilidir. Tepe düzlüğü, yamaç ve vadi tabanı aynı ilçede yan yana durur; üç konumun zemin davranışı, yeraltı suyu durumu ve temel gereksinimi farklıdır. Bu sayfa, Çekmeköy’de zemin etüdünün neden parsel başına yapılması gerektiğini, sonuçların temel ve drenaj kararlarını nasıl yönlendirdiğini ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) çerçevesinde nelere dikkat edildiğini anlatır. Genel bilgi için zemin etüdü neden önemli yazımıza bakabilirsiniz. İşler randevuyla yerinde keşifle başlar.
Yamaçta, vadide ve düzlükte zemin aynı davranmaz
Çekmeköy’de ilçe içinde konum değiştikçe zemin değişir. Yamaç parselde zemin katmanları eğik olabilir, yüzeyde kayma ihtimali ve yağış sonrası su akışı dikkate alınmalıdır. Vadi tabanında yeraltı suyu daha yüksek olabilir; bodrum kat ve temel yalıtımı bu yüzden öne çıkar. Tepe düzlüğünde ise rüzgâr etkisi ve altında yumuşak katman ihtimali gözden geçirilir. Komşu parselin etüt sonucu sizin parseliniz için kanıt sayılmaz.
Zemin etüdü raporunun bileşenleri
- arazide açılan sondajlar ve yerinde yapılan deneyler,
- zemin katmanlarının kalınlığı ve tanımı,
- yeraltı suyu seviyesi,
- taşıma gücü ve oturma değerlendirmesi,
- temel tipi ve derinliği önerisi,
- eğimli arazide şev ve istinat için ek yorumlar.
Rapor, statik mühendisine girdi olur. Temel radye mi, kazıklı mı olacak; bodrum katı ne kadar inecek; istinat duvarı nerede gerekli gibi kararlar buradan çıkar.
Eğimli arazide kazı ve istinat: sıra nasıl olmalı?
- Sondajla zemin profili çıkarılır.
- Statik mühendis yapıyı araziye oturtur.
- Kazı planı yapılır; şev açısı ya da iksa kararı verilir.
- İstinat duvarları temel öncesinde tasarlanır.
- Drenaj hattı, istinat arkası ve temel çevresi birlikte çözülür.
Yamaçta önce yapıyı çizip sonra zemine bakmak, projeyi yeniden yapma riski taşır. Bu sırayı değiştirmemek önemlidir.
Su ve drenaj: Çekmeköy’de göz ardı edilmeyecek başlık
Orman kenarı ve vadi konumlarında yağışlı dönemlerde yüzey suyu binaya yönelebilir. Temel çevresi drenajı, bodrum duvarı su yalıtımı ve yağmur suyu tahliyesi proje aşamasında baştan çizilmelidir. Sonradan yapılan çözümler hem pahalı hem zordur. Yalıtım ayrıntıları için temel ve bodrum su yalıtımı rehberimizi okuyabilirsiniz.
TBDY 2018: yeni yapının çerçevesi
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girdi. Yönetmelik, artık geniş bölge derecelendirmesi yerine konuma özel yer hareketi verilerini kullanır; Türkiye Deprem Tehlike Haritası da bu esasa dayanır. Yeni bir binada zemin sınıfı, yapı önem sınıfı ve taşıyıcı sistem birlikte değerlendirilir. Bu sayfada sayısal değer verilmez, çünkü her parsel için hesap ayrıdır. Genel bilgi için deprem yönetmeliği TBDY 2018 rehberimize ve depreme dayanıklı yapı rehberimize bakabilirsiniz.
Marmara bağlamı ve iç ilçe gerçeği
Marmara Denizi’ndeki fay hattı ve 17 Ağustos 1999 depremi, İstanbul’un ortak hafızasıdır. Çekmeköy kıyı ilçesi değildir; buna karşılık Marmara’daki fay, ilçenin de bulunduğu bütün İstanbul için genel bağlamdır. Kıyıdan uzak olmak bu bağlamı ortadan kaldırmaz; yönetmeliğe tam uyum ve parsel bazlı zemin etüdü her yeni yapıda zorunlu bir çıtadır.
Eski yapılarda zemin ve yapı ilişkisi
Yıkılacak ya da güçlendirilecek eski binanın çevresinde dolgu, eski drenaj hatları ve istinat kalıntıları bulunabilir. Bu bilgiler yeni proje için değerlidir; yıkım öncesi sondaj planlaması süreci kısaltır. Eski binalarla ilgili karar süreçleri için Çekmeköy riskli yapı ve güçlendirme sayfamıza ve Çekmeköy kentsel dönüşüm sayfamıza bakabilirsiniz.
Etüt raporunu teslim aldıktan sonra sorulacak sorular
Rapor geldiğinde statik mühendisle şunlar konuşulmalıdır: Önerilen temel tipi neden seçildi? Yamaç tarafında şev ve istinat nasıl çözülecek? Yeraltı suyu bodrum katı etkiler mi? Kazı sırasında ek önlem gerekiyor mu? Bu soruların yazılı cevabı, şantiyede sürpriz çıkma ihtimalini düşürür. Ayrıca raporun tarihi ve imzalı olması, ruhsat başvurusunda geçerli belge olması açısından kontrol edilmelidir.
Bahçeli müstakil evde zemin: küçük yapı, aynı ciddiyet
Tek katlı ya da iki katlı bir bahçeli ev için zemin etüdünün gereksiz olduğunu düşünmek yaygın bir yanlıştır. Yapının küçük olması, zeminin davranışını değiştirmez; hatta yamaçta oturan bir müstakil evde istinat ve drenaj sorunu, apartmana göre daha fazla öne çıkabilir. Ruhsata tabi her yapıda etüt istenir; konut türüne göre kapsam farklılaşabilir, güncel şartları belediyeden teyit edin.
Yaklaşımımız
AlbayrakZ Yapı olarak zemin etüdünü ruhsat öncesinde ister, sonuçları proje mühendisiyle birlikte değerlendiririz. Keşifte parselin eğimi, yola ilişkisi ve komşu yapılar incelenir. Yapım sırasında kazıda görülen zemin, rapordaki tanımla karşılaştırılır; farklı bir durum görülürse mühendise bildirilir. Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; yönetmelikler ve uygulama esasları değişebilir, güncel durumu Çekmeköy Belediyesi’nden ve ilgili mühendislerden teyit edin. Ruhsat adımları için Çekmeköy imar durumu ve yapı ruhsatı sayfamız da faydalıdır.
Parseliniz için ilk adımı konuşmak isterseniz 0533 659 21 71 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz.