Altınyayla’da bir ev ya da bina yapacaksanız, temelin altında ne olduğunu bilmeden ilerlememek gerekir. Yayla arazisi çoğu zaman düz ve açık görünür; ancak yüzeydeki görüntü, altındaki zemin hakkında bilgi vermez. Bu sayfa, Altınyayla parselinde zemin etüdünün ne işe yaradığını ve deprem güvenliğinin hangi adımlara dayandığını anlatıyor. Genel bilgi için zemin etüdü nedir, neden zorunludur yazımıza da bakabilirsiniz.
Yayla parselinde etüt neye bakar?
Zemin etüdü, sondaj ve laboratuvar deneyleriyle parselin taşıma gücünü, zemin katmanlarını, yeraltı suyu durumunu ve zemin sınıfını ortaya koyar. Altınyayla için öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Don derinliği ve temel kotu: Kışın zeminin donduğu derinliğin altına inilmesi, temelin şişme ve oturmadan korunması için önemlidir.
- Yüzey ve yeraltı suyu: Kar erimesi ve bahar yağışlarıyla artan su, temel çevresinde birikirse hem yapıya hem zeminin taşıma gücüne zarar verebilir.
- Zemin cinsi: Kil, kum, çakıl ya da kaya; her biri farklı temel çözümü ister.
- Eğim: Arazi eğimliyse şev kararlılığı ve kayma riski ayrıca değerlendirilir.
Bu başlıkların ağırlığı her parselde farklıdır; genel bir kural yerine parselin kendi raporu esas alınır.
Don derinliği: temelin görünmeyen kışı
Uzun ve sert geçen kışlarda zemin, belirli bir derinliğe kadar donar. Suyun donarak hacmi artması, zeminin şişmesine ve temele altından yukarı yönde kuvvet uygulanmasına yol açabilir. Temel bu derinliğin üstünde kalırsa, mevsimden mevsime hareket eder ve duvarlarda çatlaklar oluşur. Bu yüzden temel kotu, don derinliğinin altında kalacak şekilde belirlenir; kesin değer projede ve etüt raporunda yazar, bu sayfada rakam verilmemiştir. Kışın betonun dökümü için ayrıca kışın inşaat: soğuk havada beton dökümü rehberimize bakabilirsiniz.
Drenaj: suyu yapıdan uzaklaştırmak
Kar erimesi ve yağmur, yayla arazisinde temele doğru akabilir. Bunun önüne geçmek için yapı çevresinde eğimli zemin düzeni, drenaj borusu ve gerekirse perde duvar arkasında filtre tabakası düşünülür. Bodrum ya da zemin kat duvarlarına su yalıtımı uygulanır. Temel çevresinde su birikirse hem nem sorunu hem de zeminin zayıflaması yaşanır. Ayrıntılı bilgi için temel ve bodrum su yalıtımı yazımıza göz atabilirsiniz.
TBDY 2018 ve konuma özel tasarım
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girmiştir. Tasarımda eski «deprem bölgesi derecesi» yerine, AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası’ndan alınan, konuma özel yer ivmesi değerleri esas alınır. Zemin sınıfı ise parselin etüdünden gelir. Fay hattına yakınlık ya da uzaklık, tek başına yapıyı güvenli ya da güvensiz yapmaz; her parsel için hesap yapılır ve projede gösterilir. Yönetmeliğin ev sahibi açısından anlamı bina deprem yönetmeliği rehberimizde açıklanıyor.
Yığma evlerde deprem davranışı
Altınyayla köylerinde yaygın olan yığma yapılarda, yükü taşıyan şey duvarlardır. Bu yapıların depremde davranışı; duvar kalınlığı, harç kalitesi, döşeme ve çatının duvarlara bağlantısı ve duvardaki boşlukların büyüklüğüyle ilgilidir. Ağır çatılar, üst kütleyi artırdığı için olumsuz etki yapabilir. Yığma bir evi yenilerken duvarlara bilinçsizce yeni geniş boşluk açmak, çatıyı ağırlaştırmak ya da bağlantıları zayıflatmak tehlikelidir. Güçlendirme ya da yeniden yapım kararı için Altınyayla kentsel dönüşüm sayfamıza bakabilirsiniz.
Yeni yapıda şantiye denetimi
Projenin doğru olması, uygulamanın da doğru olması gerektiğini bilmek önemlidir. Şantiyede donatı, beton sınıfı, kalıp ve kolon-kiriş birleşimleri kontrol edilir. Ruhsata tabi yapılarda bu denetim, 4708 sayılı Kanun kapsamında yapı denetim kuruluşunun sorumluluğundadır. Beton kalitesini beton sınıfları ve hazır beton kontrolü rehberimizde anlattık. Depreme dayanıklı tasarımın temel ilkeleri için depreme dayanıklı yapı nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Etüt yaptırırken pratik noktalar
Sondaj makinesinin arsaya ulaşabilmesi için yol ve erişim kontrol edilir; kar örtüsü olan dönemde etüt yaptırmak güç olabilir, bu yüzden takvimi ilkbahara ve yaza yaymak mantıklıdır. Etüt raporu yalnızca dosyada kalmamalı, statik proje mühendisine iletilmeli ve temel kararına yansıtılmalıdır. Hafriyat sırasında rapordan farklı bir zemin çıkarsa, mühendise bilgi verilerek temel çözümü yeniden değerlendirilmelidir.
Etüt raporunda kontrol edilecek başlıklar
Rapor size ulaştığında şu noktalara bakın: sondaj sayısı ve derinliği parsele uygun mu, zemin sınıfı açıkça yazılmış mı, yeraltı suyu bilgisi var mı, don derinliği değerlendirilmiş mi, temel önerisi ve taşıma gücü belirtilmiş mi, eğim varsa şev kararlılığı ele alınmış mı ve raporu hazırlayan kuruluşun yetkisi belirtilmiş mi. Eksik bir başlık varsa, projeye geçmeden önce raporu hazırlayan kuruluştan tamamlamasını istemek yerindedir.
Zemin, ruhsat ve maliyet ilişkisi
Zemin etüdü, ruhsat dosyasının bir parçasıdır ve proje bu rapora göre çizilir; ruhsat sürecine dair ayrıntılar için Altınyayla imar ve ruhsat sayfamıza bakabilirsiniz. Etüdü erken yaptırmak, bodrum kararını ve temel maliyetini baştan görmeyi sağlar. Yapılacak yapıya dair genel çerçeve için Altınyayla konut projeleri sayfasına göz atabilirsiniz.
İletişim
Parselinizin konumunu 0533 659 21 71 numarasına WhatsApp’tan gönderebilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Altınyayla’da keşif için parsele geliyoruz. Anlatılanlar genel bilgidir; yönetmelikler ve haritalar güncellenebileceğinden güncel durumu ilgili idareden teyit edin.