Yıldızeli’nde eski bir binanın sahibi olmak, depremin ve yılların yapıya etkisini merak etmek anlamına gelir. Kentsel dönüşüm kavramı çoğu zaman büyükşehirlerle anılsa da, riskli yapı statüsü ülke genelinde geçerlidir ve Yıldızeli’ndeki bir bina da bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu sayfa, o binaların sahipleri için sürecin nasıl işlediğini anlatır. AlbayrakZ Yapı olarak riskli yapı tespitini kendimiz yapmayız; bu iş lisanslı kuruluşlara aittir. Biz, tespitten sonra güçlendirme ya da yeniden yapım kararının hazırlanmasında ve uygulamasında yanınızdayız. Hizmetin genel tanımı kentsel dönüşüm sayfamızda yer alıyor.
6306 sayılı Kanun: temel çerçeve
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, afet riski taşıyan alanların ve riskli yapıların dönüştürülmesini düzenler. Yıldızeli’ndeki bir bina için bilinmesi gerekenler:
- Riskli yapı tespiti lisanslı kuruluşlarca yapılır.
- Tespit sonucu riskli çıkan yapı için maliklere karar süreci tanınır.
- Malikler arası uzlaşma ve çoğunluk kararı yeniden yapımın yolunu belirler.
- Süreler, oranlar ve destekler mevzuata göre değişebilir; güncel şartlar Bakanlıktan ya da ilgili idareden teyit edilmelidir.
Hukuki ayrıntıda avukat ya da noterle görüşmenizi öneririz.
Yıldızeli’nde hangi yapılara bakılmalı?
Riskli yapı tespiti için başvuru yapmadan önce bir ön değerlendirme yapabilirsiniz. Şu işaretler tespit ihtiyacını akla getirir:
- Duvar ve kolonlarda derin ve ilerleyen çatlaklar,
- Eski, güçlendirilmemiş yığma ya da kerpiç yapı,
- Sonradan eklenen kat ya da taşıyıcı duvarı kaldırılmış mekân,
- Betonun döküldüğü, donatının açığa çıktığı kolon ve kirişler,
- Nemli ya da sıcak su etkisindeki bölgede malzeme çürümesi,
- Zemin oturması ve temel çevresinde su birikimi.
İlçe merkezinde birkaç katlı eski apartmanlar ile köylerdeki yığma yapılar farklı risklere sahiptir; her ikisinde de son karar tespit raporundadır.
Güçlendirme mi, yeniden yapım mı?
Riskli çıkan bir yapı için seçenek iki yönlüdür: güçlendirmek ya da yıkıp yeniden yapmak. Az katlı ve düzgün planlı yapılarda güçlendirme uygulanabilir; taşıyıcı sistemi yetersiz olanlarda yeniden yapım gerekli olabilir. Karşılaştırmayı güçlendirme mi yeniden yapım mı rehberimizde bulabilirsiniz.
| Kriter | Güçlendirme | Yeniden yapım |
|---|---|---|
| Yapının durumu | Taşıyıcı sistem müdahale kabul eder | Sistem yetersiz ya da onarımı verimsiz |
| Yaşama etkisi | Kimi durumda oturulurken yapılabilir | Yıkım süresince boşaltma gerekir |
| Yapı ömrü | Yapının mevcut ömrü ve planı sınırlar | Yeni yapı, güncel yönetmelikle tasarlanır |
| Alan/plan | Mevcut alan korunur | İmar durumuna göre değişebilir |
Uzlaşma masasında ne konuşulmalı?
Yıldızeli’nde dönüşüm sürecinin belki de en zor kısmı maliklerin ortak karar alabilmesidir. Şu konular baştan konuşulmalıdır:
- Herkes hangi kat ve büyüklükte daire istiyor?
- Maliyet nasıl paylaşılacak ya da kat karşılığı modeli mi kullanılacak?
- Yapım süresince maliklerin barınması nasıl çözülecek?
- Yıkım ve teslim tarihleri, gecikme halinde haklar neler?
Kat karşılığı modelinin ayrıntıları Yıldızeli kat karşılığı inşaat sayfamızda yer alıyor.
AlbayrakZ Yapı’nın rolü
- Yapıyı yerinde görüp süreci anlatmak,
- Tespit raporu sonrası seçenekleri teknik olarak karşılaştırmak,
- Uzlaşma çıkarsa proje, ruhsat ve yapımı yürütmek,
- Teslim takvimini sözleşmede açık yazmak, zemin etüdünü ruhsat öncesi istemek.
Tespit ve raporlama lisanslı kuruluşlara aittir; biz bu adımı üstlenmiyoruz.
Köylerde riskli yapı ve dağınık yerleşim
Yıldızeli’nin en belirgin özelliklerinden biri çok sayıda köye yayılmış olmasıdır. Köylerdeki eski yığma evler, tek tek ve birbirinden uzak olduğu için dönüşüm çoğu zaman bina bazında ilerler; büyük bir alanın topyekûn dönüşümü yerine tek yapının ele alınması söz konusudur. Böyle durumlarda yapının sahibi kendi evi için lisanslı kuruluştan durum tespiti isteyebilir, ardından güçlendirme, tadilat ya da yeniden yapım kararı verebilir. Bu aşamada Yıldızeli tadilat ve renovasyon sayfamız güçlendirme sonrası yenileme işlerini açıklar.
Barınma ve geçiş dönemi
Yıkım ve yeniden yapım sürerken ailelerin nerede kalacağı, uzlaşmanın belki de en somut konusudur. Yıldızeli’nde köyde bulunan ikinci ev ya da akraba evi seçenek olabilir; yine de bu geçiş dönemi tahmini bir süreyle sözleşmeye yazılmalıdır. Kış aylarında yıkım ve temel işlerinin güçlüğü gözetilerek, yıkımın ilkbahara denk gelmesi hem güvenlik hem takvim açısından tercih edilir.
Yeni yapı: zemin ve deprem
Yıkımın ardından yapılacak yeni bina, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) çerçevesinde tasarlanır ve zemin etüdüne dayanır. Kaplıca ve sıcak su kaynağı çevresinde yeraltı suyu ve zemin koşulları ayrıca değerlendirilir. Ayrıntı için Yıldızeli zemin etüdü ve deprem güvenliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Yıkım ve şantiye lojistiği
Yıkım öncesi elektrik, su ve gaz bağlantıları kesilir; komşu yapıya bitişikse yıkım yöntemi buna göre seçilir; moloz ve hafriyat izinli sahaya taşınır. Karlı ve buzlu dönemde yıkım ve hafriyat işlerinin zorlaşacağı düşünülürse, bu adımların ılık sezona alınması güvenlik ve takvim açısından yararlıdır.
İdare ve mevzuat notu
Yıldızeli Belediyesi ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında Sivas İl Özel İdaresi yetkilidir; dönüşüm sürecinde Bakanlığın ilgili birimleri de rol oynayabilir. Mevzuat değişebilir; güncel şartları ilgili idareden teyit edin.
Binanız için ilk adımı konuşmak isterseniz 0533 659 21 71 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Yıldızeli’ne keşifle geliyoruz.