Küçükçekmece’de bir yapıyı ayakta tutan şey yalnızca üstündeki betonarme değil, altındaki zemindir. İlçede kıyı bandı, göl çevresi ve iç kesim farklı zemin koşullarına sahip olabildiği için etüt, her parselde ayrı ele alınmalıdır. AlbayrakZ Yapı olarak zemin etüdünü ruhsat öncesine, projeyi başlatmadan hemen önceki aşamaya yerleştiririz. Parselde keşif randevuyla yapılır.
Küçükçekmece’de zemin neden tek tip değildir?
İlçenin güneyi Marmara kıyısına, ortası göl havzasına açılır; kuzey ve iç kesimlerde ise daha yüksek ve farklı zemin yapısı görülebilir. Kıyı ovası ve göl çevresi gibi alüvyon nitelikli alanlarda zemin daha yumuşak ve yeraltı suyu daha yüzeye yakın olabilir. Yüksek kesimlerde ise zemin daha sıkı olabilir. Bu genel resim, her parselin durumunu yansıtmaz: iki bitişik parsel bile farklı sonuç verebilir. Bu nedenle kesin bilgi yalnızca sondaj ve laboratuvar sonuçlarından çıkar.
Zemin etüdünde neler yapılır?
- Sondaj: Zemin tabakaları ve yeraltı suyu seviyesi belirlenir
- Arazi deneyleri: Zeminin sıkılığı ve mukavemeti ölçülür
- Laboratuvar testleri: Örneklerin dane dağılımı ve dayanımı incelenir
- Sıvılaşma değerlendirmesi: Uygun zeminlerde sıvılaşma potansiyeli analiz edilir
- Temel önerisi: Radye, tekil veya kazıklı temel gibi seçenekler değerlendirilir
- Zemin sınıfı ve tasarım verileri: Statik projeye girdi sağlar
Etüdün kapsamını yapının büyüklüğü ve zemin koşulları belirler. Rapor, ruhsat için gerekli belgedir. Neden gerekli olduğunu zemin etüdü neden önemli yazımızda anlattık.
Yeraltı suyu ve bodrum kat
Göl çevresinde ve kıyı ovasında yeraltı suyu yüksekse bodrum katın yapımı ayrı bir sorun olur. Kazı sırasında su gelebilir, kalıcı su basıncı bodrum duvarlarına ve radye temele etki eder. Bu durumda su yalıtımı sadece bir uygulama detayı değil, yapının uzun vadeli sağlığını belirleyen bir sistemdir. Drenaj, pompa ve su yalıtımı kararları etüt sonucuna göre alınır. Bu konuyu temel ve bodrum su yalıtımı rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz. Otopark için bodrum düşünülüyorsa bu su durumu proje sürecinin başında bilinmelidir.
Deprem bağlamı
Küçükçekmece, Marmara Denizi’nin kuzey kıyısında yer alır ve bu deniz içinden geçen fay hattı, İstanbul’un genel deprem bağlamını oluşturur. 17 Ağustos 1999 depremi bu gerçeği hatırlatan bir referans olmuştur. Türkiye’de deprem tasarımı artık bölge derecesine değil, konuma özgü yer ivmesi verilerine dayanır; bunlar AFAD’ın deprem tehlike haritasından alınır. Yeni yapılar 2019’da yürürlüğe giren TBDY 2018’e göre tasarlanır. Yönetmelik ve yapıya etkisi konusunda TBDY 2018 rehberimize göz atabilirsiniz. Ayrıca depreme dayanıklı yapı yazımız genel ilkeleri anlatır.
Yeni yapıda zemin kararının maliyete etkisi
| Zemin durumu | Muhtemel etkisi |
|---|---|
| Sağlam ve yeraltı suyu derinde | Daha yalın temel çözümü mümkün olabilir |
| Yumuşak zemin ve yüksek su seviyesi | Radye veya kazıklı temel, ek su yalıtımı ve dren |
| Sıvılaşma riski olan tabakalar | Zemin iyileştirme veya kazıklı temel değerlendirilir |
| Eğimli veya dolgu zemin | Stabilite kontrolü ve istinat çözümü |
Bu tablo yalnızca genel bir çerçevedir; gerçek karar sondaj sonuçlarına dayanır. Rakamlar parselden parsele değiştiği için ön bir maliyet tahmini de ancak etüt sonrası yapılır.
Mevcut binalar için
Yeni yapı yerine mevcut bir bina için deprem güvenliği sorusu varsa süreç farklıdır. Yapı yaşı, kullanılan beton, donatı düzeni, sonradan eklenen katlar ve zemin bilgisi bir arada değerlendirilir. Riskli yapı tespiti lisanslı kuruluşlarca yapılır. Sonuca göre güçlendirme ya da yıkıp yeniden yapma seçenekleri gündeme gelir. Bu sürecin ilçe içindeki uygulamasını Küçükçekmece kentsel dönüşüm sayfamızda ele aldık. Güçlendirme ve yeniden yapım arasındaki tercihi güçlendirme mi yeniden yapım mı yazımızda okuyabilirsiniz.
Komşu binalar ve kazı güvenliği
Sıkışık iç kesim mahallelerinde yeni bir yapının kazısı, bitişikteki binanın zeminini de etkileyebilir. Özellikle yeraltı suyu yüksek olan sahalarda pompajla suyun çekilmesi, çevredeki zeminde oturmaya yol açabilir. Bu nedenle kazıya başlamadan önce komşu yapıların çatlak, eğim ve mevcut hasar durumu fotoğraf ve tutanakla belgelenir; gerekirse iksa ve geçici destek sistemi projelendirilir. Bu önlemler zemin etüdü raporundaki yeraltı suyu ve tabaka bilgisine dayanarak seçilir, sonradan eklenen bir ayrıntı olarak bırakılmaz.
Etüt sonrası proje akışı
- Etüt raporu statik proje ekibine teslim edilir.
- Temel tipi ve bodrum su yalıtımı kararı verilir.
- Proje TBDY 2018’e göre hesaplanır.
- Rapor ve proje ilçe belediyesine ruhsat başvurusunda sunulur. Ayrıntılar için Küçükçekmece imar ve ruhsat sayfamıza bakabilirsiniz.
- Yapım sırasında yapı denetim kuruluşu temel ve kazı işlerini kontrol eder.
Yaptırmadan önce kontrol listesi
- Etüt ruhsat öncesinde yaptırılacak mı?
- Yeraltı suyu ve sıvılaşma değerlendirmesi rapora dahil mi?
- Bodrum kat ve otopark kararı etüt sonucuna göre verildi mi?
- Komşu bina temeli için durum tespiti yapıldı mı?
- Yapı denetim kuruluşu belirlendi mi?
Genel hizmet açısından konut projeleri hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Parseliniz ya da binanız için keşif randevusu istiyorsanız 0533 659 21 71 numarasını arayabilir veya iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Yönetmelikler ve deprem verileri güncellenebilir; en son durumu ilgili idareden teyit edin.