Beylikdüzü’nde deprem güvenliği konusunda iki ayrı soru vardır: yeni yapılacak binanın zemini ve tasarımı nasıl olmalı, ve mevcut bina bugünkü kurallara göre ne durumda? İkisi de aynı zeminden, yani parsel ve yapı bilgisinden beslenir. AlbayrakZ Yapı olarak bu konulara yöntem düzeyinde yaklaşırız: zemin etüdünü ruhsat öncesinde ister, tasarımı ona göre kurarız. Keşifler randevuyla yapılır.
Beylikdüzü’nde deprem bağlamı neden özel dikkat ister?
Beylikdüzü, Marmara Denizi kıyısındaki ilçelerden biridir. Marmara’daki fay hattı ve 17 Ağustos 1999 depremi, bölgede yapı güvenliği konusunu kalıcı biçimde gündemde tutar. Bu, bir korku dili değil, tasarım gerekçesidir: yapının olası yer hareketine dayanacak şekilde tasarlanması ve zeminin buna uygun okunması gerekir. Sayısal ivme değerlerini burada vermiyoruz; çünkü bu değerler parselin koordinatına göre AFAD haritasından alınır ve projede kullanılır.
Genel çerçeve için deprem yönetmeliği TBDY 2018 rehberimiz ve depreme dayanıklı yapı nasıl yapılır yazımız okunabilir.
Zemin ve temel etüdü nedir, ne işe yarar?
Zemin ve temel etüdü, parselin altındaki zeminin sondajlarla, laboratuvar deneyleriyle ve mühendislik yorumuyla tanımlanmasıdır. Ruhsat için gereklidir ve statik proje bu bilgiyle hazırlanır. Etüdün verdiği başlıca çıktılar şunlardır:
- Zemin cinsi ve katmanlaşma
- Yeraltı su seviyesi
- Taşıma gücü ve temel tipi önerisi
- Zemine bağlı yerel büyütme veya sıvılaşma değerlendirmesi
- Kazı ve iksa (hafriyat destek) önerileri
Bu çıktılar, projeyi doğrudan etkiler: radye temel mi, tekil temel mi, bodrum kat olacak mı, iksa gerekecek mi gibi kararlar bu etüde göre verilir. Kavramsal ayrıntıyı zemin etüdü neden önemli yazısında bulabilirsiniz.
Beylikdüzü’nde kıyıdan iç kesime zemin farkı
Marmara kıyısında bir ilçede kıyıya yakın parsellerle iç kesimdeki parseller aynı zemin koşullarını taşımayabilir. Kıyı bandında yeraltı su seviyesi ve zemin katmanlaşması, iç kesimde ise eğim ve yüzey drenajı öne çıkabilir. Bunlar genel eğilimlerdir; her parselde tek tek doğrulanır. Bu nedenle «yan parselde bodrum yapılmış, bizde de olur» yaklaşımı güvenli değildir.
Bodrum kat düşünülüyorsa su durumu ve yalıtım çözümü de zemin etüdüyle birlikte değerlendirilir; ayrıntılar için temel ve bodrum su yalıtımı rehberi kullanışlıdır.
Yeni yapıda tasarım zinciri
| Aşama | Girdi | Çıktı |
|---|---|---|
| Tehlike | AFAD tehlike haritası, parsel koordinatı | Tasarım yer hareketi |
| Zemin | Sondaj ve deney raporu | Zemin sınıfı ve temel önerisi |
| Tasarım | TBDY 2018 hesap kuralları | Statik proje |
| Yapım | Beton, donatı, işçilik denetimi | Projeye uygun taşıyıcı sistem |
| Denetim | Yapı denetim kuruluşu | Aşama kontrol belgeleri |
Bu zincirde tek bir halka zayıfsa, diğer halkalar bunu kapatamaz. Bu yüzden zemin etüdünü atlamak veya başka parselin raporunu kullanmak yanlıştır.
Mevcut binanın durumu nasıl anlaşılır?
Mevcut bina için ilk basamak, yapı yaşı ve ruhsat dönemi ile taşıyıcı sistemin genel görünümüne bakmaktır. Bu, kesin bir hüküm vermez; yalnızca hangi binada ayrıntılı incelemenin öncelikli olduğunu gösterir. Ardından lisanslı kuruluşlarca riskli yapı tespiti veya performans analizi yapılır. Beylikdüzü’nün yapı stoku büyük ölçüde yeni olsa da, ruhsatsız eklemeler, sonradan açılan boşluklar ve zemin kat kullanım değişiklikleri her binada ayrı bir soru işaretidir.
Sonuç riskli çıkarsa güçlendirme ve yıkıp yeniden yapım seçenekleri değerlendirilir. Bunun karşılaştırması için eski bina: güçlendirme mi, yeniden yapım mı yazısı ve Beylikdüzü kentsel dönüşüm sayfası birlikte okunabilir.
Sahada beton ve donatı kontrolü
Kâğıt üzerindeki tasarım, sahadaki beton ve demirle birleşince gerçeğe dönüşür. Beton sınıfının doğru sipariş edilmesi, dökümden numune alınması, donatı yerleşiminin proje ile karşılaştırılması ve kalıp söküm sürelerine uyulması temel kontrollerdir. Bunlar yapı denetim kuruluşunun ve şantiye şefinin işidir; ancak yapı sahibi olarak da rapor ve tutanakları talep edebilirsiniz. Ayrıntı için beton sınıfları ve hazır beton kontrolü yazısına bakabilirsiniz.
Kazı, iksa ve komşu parsel güvenliği
Etüt raporu, kazı sırasında şevin nasıl korunacağını da söyler. Komşu parsele yakın kazılarda iksa (kazı destek) çözümü, komşu yapının güvenliği için kritiktir. Kazı derinliği, yeraltı su durumu ve komşu temel seviyesi birlikte değerlendirilir; yağışlı dönemlerde kazı çukurunda su birikimi de ayrıca planlanır. Bu başlıklar proje aşamasında yazılı olmalı ve şantiye başlamadan önce ilgili taraflarla konuşulmalıdır.
Yapı sahibi için kısa kontrol listesi
- Etüt raporu, sizin parselinize ait mi ve güncel mi?
- Statik proje, etüdün önerdiği temel tipine uyuyor mu?
- Yapı denetim kuruluşu sahada beton ve donatı kontrolünü kayda alıyor mu?
- Bodrum kat varsa su yalıtımı ve drenaj çözümü projede yazılı mı?
- Mevcut bina için değerlendirme gerekiyorsa lisanslı kuruluşa başvuruldu mu?
İlgili sayfalar
Ruhsat sürecini Beylikdüzü imar ve ruhsat sayfasında, yeni yapı yapım aşamalarını Beylikdüzü konut ve apartman projeleri sayfasında bulabilirsiniz. İlçenin genel bilgisi Beylikdüzü sayfamızdadır.
Parseliniz veya binanız için randevulu keşif görüşmesi yapmak isterseniz 0533 659 21 71 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Yönetmelikler ve haritalar güncellenebilir; geçerli sürümü ilgili idareden ve AFAD kaynaklarından teyit edin.